به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی بیجار بام ایران، حق برخورداری از خدمات درمانی، یکی از بنیادیترین حقوق شهروندی است؛ حقی که در اسناد بالادستی کشور، قانون اساسی و سیاستهای کلی نظام سلامت نیز بر آن تأکید شده است. با این حال، هنوز مناطقی در کشور وجود دارند که مردم برای دسترسی به سادهترین خدمات پزشکی، ناچار به تحمل هزینههای سنگین، طی مسافتهای طولانی و تحمل نگرانیهای فراوان هستند. شهر پیرتاج و بخش چنگالماس در شهرستان بیجار، یکی از همین مناطق است.
این منطقه سالهاست با مشکلات متعددی دستوپنجه نرم میکند؛ از تنشهای آبی گرفته تا محدودیت فرصتهای شغلی، کاهش جمعیت روستایی، مهاجرت جوانان و کمبود زیرساختهای خدماتی. اما در میان همه این کمبودها، نبود یک مرکز درمانی مجهز یا بیمارستان، بیش از هر موضوع دیگری زندگی مردم را تحت تأثیر قرار داده است؛ زیرا سلامت، زیربنای همه ابعاد توسعه است.
واقعیت این است که مردم چنگالماس هنگام بروز حوادث رانندگی، سکتههای قلبی و مغزی، زایمانهای پرخطر یا دیگر شرایط اورژانسی، فرصت طلایی درمان را در جادهها از دست میدهند. بسیاری از خانوادهها تجربه انتقال بیماران به بیجار یا شهرهای دیگر را دارند؛ مسیری که گاه دهها دقیقه و حتی بیش از یک ساعت زمان میبرد و در پزشکی، همین دقایق میتواند مرز میان زندگی و مرگ باشد.
این مطالبه، موضوعی تازه نیست. سالهاست شوراهای اسلامی، معتمدان، فعالان اجتماعی و رسانههای محلی بر ضرورت تقویت زیرساختهای درمانی پیرتاج تأکید کردهاند. اکنون نیز با راهاندازی کارزار مردمی احداث بیمارستان، این خواسته وارد مرحلهای تازه شده و نشان داده است که مردم دیگر نمیخواهند این مطالبه در حد وعده و جلسه باقی بماند.
آنچه اهمیت این مطالبه را دوچندان میکند، موقعیت جغرافیایی پیرتاج است. این شهر علاوه بر جمعیت ساکن، به روستاهای متعددی در بخش چنگالماس خدمات ارائه میدهد و در عمل، مرکز مراجعات درمانی بخش قابل توجهی از جمعیت منطقه محسوب میشود. بنابراین، ایجاد یک بیمارستان یا مرکز درمانی مجهز، تنها پاسخ به نیاز یک شهر نیست، بلکه سرمایهگذاری برای سلامت هزاران نفر از ساکنان منطقه خواهد بود.
البته احداث بیمارستان تنها به ساخت یک ساختمان محدود نمیشود. تأمین پزشک متخصص، نیروی انسانی، تجهیزات پزشکی، آمبولانس، اورژانس و اعتبارات جاری نیز از الزامات آن است. اما هیچیک از این موارد نباید بهانهای برای به تعویق انداختن اصل موضوع باشد. نخستین گام، پذیرفتن ضرورت این پروژه و قرار گرفتن آن در اولویت برنامهریزیهای استانی و ملی است.
چندی پیش فرماندار شهرستان بیجار در نشست بررسی مشکلات پیرتاج، موضوع کمبود امکانات درمانی و پزشک را از مطالبات جدی مردم دانست و بر پیگیری این مسائل تأکید کرد. این اظهارات میتواند نقطه آغاز یک حرکت عملی باشد؛ مشروط بر اینکه به تدوین برنامه، تأمین اعتبار و تعیین زمانبندی مشخص برای توسعه زیرساختهای درمانی منطقه منجر شود.
تجربه نشان داده است مناطقی که از زیرساختهای درمانی مناسب برخوردار میشوند، علاوه بر ارتقای شاخصهای سلامت، در حوزههای اقتصادی، سرمایهگذاری و حتی جلوگیری از مهاجرت نیز موفقتر عمل میکنند. خانوادهای که از امنیت درمانی برخوردار باشد، با اطمینان بیشتری در منطقه خود زندگی و سرمایهگذاری میکند و این همان حلقه مفقوده توسعه در بسیاری از مناطق کمتر برخوردار است.
از سوی دیگر، عدالت در توزیع امکانات عمومی ایجاب میکند که شاخصهای توسعه صرفاً بر اساس جمعیت شهرهای بزرگ تعریف نشود. مناطق محروم و کمبرخوردار، بیش از دیگر نقاط به حمایت دولت نیاز دارند و فلسفه عدالت اجتماعی نیز دقیقاً بر همین اصل استوار است؛ یعنی امکانات عمومی به سمتی هدایت شود که فاصلهها کاهش یابد، نه اینکه شکافها عمیقتر شود.
امروز مردم پیرتاج مطالبهای فراتر از ساخت یک ساختمان دارند؛ آنان خواستار تضمین حق حیات، آرامش خاطر خانوادهها و دسترسی عادلانه به خدمات سلامت هستند. این مطالبه نه سیاسی است، نه جناحی و نه احساسی؛ بلکه برآمده از واقعیتهای زندگی روزمره مردمی است که سالها هزینه محرومیت را پرداختهاند.
اکنون انتظار میرود نمایندگان مردم، مسئولان شهرستان، مدیران استانی و وزارت بهداشت، این مطالبه را با نگاه کارشناسی و آیندهنگر بررسی کنند و با تدوین نقشه راهی روشن، احداث بیمارستان در پیرتاج را از مرحله مطالبه به مرحله اقدام برسانند.
توسعه زمانی معنا پیدا میکند که ساکنان دورترین نقاط نیز از حقوق اولیه خود برخوردار باشند. اگر قرار است عدالت، صرفاً یک شعار نباشد، امروز زمان آن رسیده است که حق مردم پیرتاج برای برخورداری از خدمات درمانی شایسته، به رسمیت شناخته شود؛ زیرا سلامت، نخستین حق هر شهروند و مهمترین سرمایه هر جامعه است.
نویسنده: فاطمه اللهیاری فعال اجتماعی شهرستان بیجار